6.4. Tự tin và khả năng đưa ra quyết định

Tự tin và khả năng đưa ra quyết định có mối quan hệ rất chặt chẽ. Người tự tin thì quyết định dễ hơn. Nhưng điều ít người nhận ra là: quyết định cũng chính là cách nhanh nhất để xây dựng tự tin. Hai thứ này nuôi nhau, không cái nào đứng riêng lẻ.

Người thiếu tự tin thường rất sợ quyết định. Không phải vì họ không biết nên làm gì, mà vì họ sợ hậu quả nếu mình sai. Thế là họ trì hoãn, hỏi thêm ý kiến, chờ thêm tín hiệu. Nhưng càng kéo dài, họ càng nghi ngờ bản thân. Và càng nghi ngờ, họ càng khó quyết định. Một vòng lặp âm thầm nhưng rất bào mòn.

Người tự tin thì khác. Họ không đợi đến khi hoàn toàn chắc chắn mới chọn. Họ hiểu rằng không có quyết định nào kèm theo sự bảo đảm tuyệt đối. Thay vì hỏi “liệu mình có sai không”, họ hỏi “nếu sai, mình có xử lý được không”. Và vì họ tin vào khả năng ứng phó của mình, họ dám chọn.

Điều quan trọng ở đây là: tự tin không đến trước quyết định. Nó đến sau. Mỗi lần bạn đưa ra một quyết định và chịu trách nhiệm với nó, dù kết quả thế nào, bạn đang củng cố niềm tin rằng mình có thể đối diện với đời sống. Không phải lúc nào cũng đúng, nhưng luôn có mặt.

Người hay né quyết định thường tưởng rằng mình đang cẩn trọng. Nhưng thực chất, họ đang tự dạy cho mình rằng mình không đủ tin cậy để chọn lựa. Lâu dần, hình ảnh bản thân bị xói mòn. Ngược lại, người dám quyết định, dù đôi khi sai, lại xây dựng được hình ảnh nội tâm mạnh mẽ hơn rất nhiều.

Quyết định không cần phải lớn để tạo ra tự tin. Những lựa chọn nhỏ mỗi ngày – nói có hay không, làm hay không, tiếp tục hay dừng lại – nếu được đưa ra dứt khoát và nhất quán, sẽ tạo thành một nền tảng rất vững. Bạn bắt đầu thấy mình là người có lập trường, có hướng đi, không bị kéo qua kéo lại.

Tự tin không phải là cảm giác “tôi luôn đúng”. Tự tin là trạng thái “tôi có thể xử lý những gì xảy ra sau quyết định của mình”. Và trạng thái đó chỉ hình thành khi bạn dám quyết định đủ nhiều lần.

Khi tự tin tăng lên, việc quyết định trở nên nhẹ nhàng hơn. Khi quyết định trở nên nhẹ nhàng hơn, tự tin lại tiếp tục tăng. Đó là một vòng tròn tích cực. Và chính vòng tròn này giúp bạn bước ra khỏi trạng thái do dự, để sống một đời rõ ràng, chủ động và trưởng thành hơn.