Chương 5: Trách Nhiệm

5.1. Trách nhiệm cá nhân là điểm khởi đầu của sức mạnh

Mọi sự thay đổi thật sự trong đời người đều bắt đầu từ một khoảnh khắc rất giản dị nhưng không dễ chịu: khoảnh khắc bạn ngừng đổ lỗi. Ngừng đổ cho hoàn cảnh, cho người khác, cho số phận, cho quá khứ. Và bắt đầu nhận lấy phần việc của mình.

Trách nhiệm cá nhân không phải là gánh nặng. Nó là nguồn sức mạnh. Nhưng vì ít ai được dạy điều này, nên nhiều người nhầm lẫn trách nhiệm với áp lực, với tội lỗi, với sự tự trách. Thế là họ né tránh nó, trong khi không hề hay biết rằng họ đang né tránh chính quyền lực của mình.

Khi bạn tin rằng cuộc đời mình do người khác, do hoàn cảnh hay do may rủi quyết định, bạn tự đặt mình vào vị thế yếu. Mọi chuyện tốt xấu đều nằm ngoài tầm tay. Bạn chỉ còn biết phản ứng, chứ không còn khả năng chủ động. Đó là vị trí của nạn nhân, không phải của người kiến tạo.

Nhận trách nhiệm cá nhân nghĩa là bạn thừa nhận: tôi đang tạo ra kết quả mình đang sống cùng. Không phải để tự trách, mà để lấy lại quyền kiểm soát. Bởi vì nếu bạn là người tạo ra, bạn cũng là người có thể thay đổi.

Người thành công không hỏi: “Ai gây ra chuyện này?” Họ hỏi: “Phần của tôi trong chuyện này là gì?” Câu hỏi thứ nhất làm bạn yếu đi. Câu hỏi thứ hai làm bạn mạnh lên. Nó mở ra khả năng học hỏi, điều chỉnh và tiến lên.

Trách nhiệm cá nhân không có nghĩa là bạn kiểm soát được mọi thứ. Nó có nghĩa là bạn chịu trách nhiệm cho phản ứng của mình trước mọi thứ. Bạn không chọn được tất cả những gì xảy ra, nhưng bạn luôn chọn được cách mình đối diện với nó.

Khi bạn thật sự nhận trách nhiệm cho suy nghĩ, hành động và lựa chọn của mình, một điều rất rõ ràng xảy ra: bạn không còn chờ đợi ai đến cứu. Và chính khoảnh khắc đó, bạn bắt đầu tự cứu lấy mình.

Sức mạnh không đến từ việc cuộc đời trở nên dễ dàng hơn. Nó đến từ việc bạn không còn trốn tránh phần việc của mình trong cuộc đời ấy. Trách nhiệm cá nhân là điểm khởi đầu của sức mạnh, bởi vì từ đó trở đi, bạn không còn đứng ngoài cuộc đời mình nữa.