Chương 5: Niềm Tin Ảnh Hưởng Thế Nào Đến Paradigm Của Bạn

Niềm tin là một trong những yếu tố mạnh mẽ nhất điều khiển cuộc đời chúng ta. Nhưng điều thú vị là: phần lớn những niềm tin mà ta đang bám vào — lại không phải do chính ta tạo ra.

Bob mở đầu chương bằng một sự thật quan trọng:

Hầu hết mọi người nghĩ niềm tin là thứ cố định: “Tôi tin như thế này, và nó là con người tôi.”

Nhưng đó là sai lầm lớn nhất.

Niềm tin không phải là “bản chất thật” của bạn. Niềm tin chỉ là kết quả của sự đánh giá. Và mọi sự đánh giá đều có thể thay đổi.

1. Chúng ta sống bằng những niềm tin… lẽ ra phải bị vứt bỏ từ lâu

Trong chính trị, người ta nói:

“Tôi là người bảo thủ.”

“Tôi là người cấp tiến.”

Trong tính cách:

“Tôi là kiểu người nóng nảy.”

“Tôi là kiểu người hướng nội.”

“Tôi tin đàn ông hợp với X, phụ nữ hợp với Y.”

Nhưng Bob khẳng định:

Rất nhiều niềm tin ta đang dùng để sống hoàn toàn vô lý.

Nếu soi chúng dưới ánh sáng của sự thật, chúng sẽ biến mất ngay lập tức.

Và quan trọng hơn: chúng không phải do ta tạo ra.

Chúng ta hấp thụ niềm tin từ:

– gia đình,

– xã hội,

– văn hoá,

– môi trường sống,

– và đặc biệt là từ những trải nghiệm tuổi thơ.

2. Bob đã từng hỏi: “Tôi thành công vì điều gì?” và không ai trả lời được

Bob kể rằng khi ông bắt đầu thành công, ông không hiểu vì sao.

Không ai giải thích được tại sao ông chiến thắng, ông kiếm nhiều tiền, ông phát triển nhanh như vậy.

Ông tìm câu trả lời trong:

– khoa học,

– tôn giáo,

– hàng loạt tôn giáo khác nhau: Kinh Qur’an, Torah, Kinh Thánh, Sách Mặc Môn…

Cuối cùng, ông chỉ thấy một điểm chung: “Bạn phải tin.”

William James (ĐH Harvard) từng nói:

“Hãy tin, và niềm tin của bạn sẽ tạo ra sự thật.”

Nhưng Bob đặt câu hỏi lớn hơn:

– “Làm sao để tin?”

– “Tại sao tôi tin điều này chứ không phải điều kia?”

– “Nếu niềm tin tạo ra kết quả, vậy làm sao tôi thay đổi niềm tin gốc rễ?”

Không ai cho ông câu trả lời.

3. Bước ngoặt đến từ một buổi ăn trưa với người thầy của ông

Một ngày, khi đang nói chuyện với người cố vấn Val Vanderwall, Val nói một câu thay đổi toàn bộ cuộc đời Bob:

“Hệ thống niềm tin của chúng ta được xây dựng dựa trên sự đánh giá của ta về sự việc.

  Và khi ta đánh giá lại, niềm tin cũng sẽ thay đổi.”

Ngay giây phút đó, Bob “bừng tỉnh”.

Ông yêu cầu Val nhắc lại: “Khi ta tái đánh giá — niềm tin sẽ thay đổi.”

Và Bob nhận ra: Lý do cuộc đời ông thay đổi là vì suốt nhiều năm ông đã liên tục tái đánh giá chính mình.

Những bài ông nghe, những cuốn sách ông đọc — tất cả đều khiến ông nhìn lại con người thật của mình, thay vì bám vào hình ảnh cũ:

– “Tôi vô dụng.”

– “Tôi không có tương lai.”

– “Tôi không thông minh.”

– “Tôi không xứng đáng với thành công.”

Ông nhận ra đó chỉ là những đánh giá cũ — không phải sự thật.

Và khi ông đánh giá lại,

– niềm tin thay đổi

– paradigm thay đổi

– hành vi thay đổi

– kết quả thay đổi

4. Tái đánh giá bản thân = thay đổi niềm tin = đổi đời

Bob viết:

Trong nhiều năm đọc sách, nghe bài giảng, ghi chép, lặp lại… ông không chỉ “học kiến thức”.

Ông đang xây dựng lại hình ảnh bản thân, từng chút một.

Ông chuyển từ:

– “Tôi chẳng có gì để tự hào.”

– “Tôi là kẻ vô dụng, quá khứ của tôi định đoạt tương lai tôi.”

sang:

– “Tôi có giá trị.”

– “Tôi có thể thay đổi.”

– “Tôi có thể tạo ra cuộc đời mới.”

Đó chính là lý do thật sự khiến cuộc đời Bob thay đổi — chứ không phải may mắn hoặc ngoại cảnh.

5. Quá trình này mất thời gian – nhưng cực kỳ đáng giá

Bob thừa nhận: “Quá trình này tốn thời gian.”

Vì niềm tin gốc nằm sâu trong tiềm thức, được bồi đắp qua nhiều năm.

Bạn không thể thay đổi nó trong 1 tuần hoặc 30 ngày.

Nhưng bạn có thể thay đổi nó — chắc chắn 100% — bằng cách:

– liên tục học hỏi,

0 viết lại mục tiêu,

– lặp lại các khẳng định,

– tự hỏi bản thân,

– thay đổi góc nhìn,

– tiếp xúc với những tư tưởng lớn,

– đặc biệt: tái đánh giá “bản thân thật sự là ai”.

Kết:

Chương này dạy chúng ta một chân lý sâu sắc:

– Niềm tin không phải “bản chất”, mà chỉ là “kết luận cũ” của bạn về chính mình.

– Khi bạn thay đổi cách đánh giá, bạn sẽ thay đổi niềm tin.

– Khi niềm tin đổi, paradigm đổi.

– Khi paradigm đổi, cuộc đời đổi.

Tất cả bắt đầu từ việc dám nhìn lại chính mình — và dám tin một phiên bản lớn hơn của mình đang chờ được gọi tên.